Taboret na gazety proj. Mieczysław Puchała

Od Kowalskich po dziś

Z początkiem lat ’60 ubiegłego wieku rusza historia mebli systemowych w Polsce. Popularnie nazywane dziś „segmentami” zestawy płyt pozwalające na budowanie różnorodnych ścian półek, szafek, szaf i schowków miały na „rynku” podwójną misję. Producenci znajdowali oszczędność [a dosadniej oszczędności wymuszali działacze Wydziału Ekonomicznego Komitetu Centralnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej], a klienci [czyli lud pracujący, przede wszystkim robotnicy] gospodarowali odrobinę przestrzeni w swoich niedużych mieszkaniach [meble „dwuplanowe” o których poniżej przewidywały pełną funkcjonalność w pomieszczeniach o powierzchni 12-18 metrów kwadratowych]. Hitami lat ’60 i ’70 były zestawy wyrosłe z założeń konkursu na wyposażenie meblowe do „typowych mieszkań pracowniczych”.1 Organizowany przez Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu konkurs wyłonił zwycięzcę – obecne już dzisiaj w szerokiej świadomości Polaków meble kasetonowe Kowalskich, jednak konsekwencją tego wydarzenie był cały „ruch” w meblarstwie przemysłowym. Na fali popularności podobnych zabudów, dziś tłumaczonej raczej funkcjonalnością, a nie prezencją, powstawały kolejne projekty i ich modyfikacje. Kasetony Bogusławy i Czesława Kowalskich w różnych wersjach [„Łask”, „Łódź” i inne], meble dwuplanowe Mieczysława Puchały, Warianty Mariana Plucińskiego [znane również jako „Wyszków” lub już po zmianach „Nowy Wyszków”], Bałtyk i inne.2 Dodatkiem do każdego z nich były tak zwane meble uzupełniające, których funkcji nie dało się inkorporować do systemu zabudowy. Jednocześnie były to namiastki „starego” meblarstwa, do którego nawet projektanci „segmentów” odwoływali się z sentymentem.1a

Taboret czyli mebel pierwszoplanowy

Tak zwane „meble dwuplanowe” [nazwa nawiązywała zarówno do budowy, jak i funkcji elementów zabudowy; do mebli pierwszoplanowych zaliczano stoły, tapczany, pulpity, a za nimi, jako plan wtórny lokowano przestrzeń do przechowywania w formie regałów] zaprojektowane przez magistra Mieczysława Puchałę w Instytucie Technologii Drewna w Warszawie również przewidywały wykorzystanie sprzętów wolnostojących.4 W Meblach współczesnych3 taboret z żyłkami widoczny na zdjęciach powyżej, z resztą jak gros mebli uzupełniających, łączył w sobie kilka funkcjonalności. Górna szuflada środkowej sekcji zabudowy „dwuplanowej” kryła toaletkę przy której pani domu siadała właśnie na nim.  Pełnię dnia siedzisko spędzało w centralnej części pomieszczenia, gdzie do pary ze stołkiem numer dwa ustawiane było przy niedużym stole. Wreszcie kanciaste taborety mogły służyć, jako oś porządnej prywatki czyli stolik kawowy. Zestawione z barkiem w formie skrzyni oferowały miejsce na zakąski i napoje. W tej formie również najłatwiej wyobrazić sobie wykorzystanie dolnej, wyplecionej żyłką części, jako miejsca na czasopisma. Co warte podkreślenia każda z wymienionych funkcji wiązała się ze zmianą umiejscowienia mebla w pomieszczeniu. Właśnie dlatego jest to sprzęt lekki i o optymalnych dla ówczesnych warunków gabarytach.

Autorstwo

Taboret wraz z całym zestawem produkowany był przez Wrocławską Fabrykę Mebli. O ile Meble współczesne nie wyodrębniają go, jako projekt Puchały, o tyle katalog ZPM Meble do Małych Mieszkań podaje projektanta, jako autora całego kompletu. Wszystkie dostępne źródła wskazują na produkcję od 1964 roku.

 

1Meble Kowalskich, Jacek Kowalski, Wydawnictwo Dębogóra, 2014

1astr. 180; w relacji Bogusławy Kowalskiej o segmencie autorstwa swojego i męża: „To są klapki, które można skręcać i robić z nich, co się chce, a nie tradycyjne meble, te, które w tej chwili znowu są modne i które z resztą są naprawdę piękne. Jak miło siedzi się na krzesłach przy dużym stole ustawionym na środku pokoju – to scala całą rodzinę.”

2Książka o mieszkaniu, Jan Szymański, Instytut Wydawniczy CRZZ Warszawa, 1972

3Meble współczesne, Mieczysław Puchała, Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, Warszawa, 1964

4Katalog Meble do Małych Mieszkań, Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego, Wydawnictwo Przemysłu Lekkiego i Spożywczego, Warszawa, 1964


Kategoria: taborety, stoliki

Styl: modernizm

Rok produkcji: 1964

Data projektu: szacowana – 1964

Materiały: drewno, sklejka liściasta, żyłka nylonowa, górny blat pokryty laminatem

Kraj: Polska [PRL]

Projektant: prawdopodobnie Mieczysław Puchała

Producent: Wrocławska Fabryka Mebli

Wykończenie: lakier

Połączenia: czopowe

Wymiary [cm]: [podane wartości stanowią wartości projektowe] wysokość – 40, szerokość – 58, głębokość – 45

Zdjęcia: dzięki lata60-te.pl

 

One Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *