Fotel tapicerowany typ 300-190

300-190 – fotel dla ludu

Fotel typ 300-190 zaprojektowany przez absolwenta Wydziału Architektury Wnętrz wrocławskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych- Henryka Lisa, to jeden z najliczniej produkowanych i najpopularniejszych foteli okresu PRL. Wytwarzany w Dolnośląskich Fabrykach Mebli w Świebodzicach mebel stanowił odpowiedź na oczekiwania władz kierujących Zjednoczeniem Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu* oraz na potrzeby rynku wynikające z socjalistycznej ideologii społeczeństwa pracującego.

„Produkowane przez przemysł meble powinny posiadać, niezależnie od dobrej jakości, właściwe formy plastyczne, by właściwie kształtować nową kulturę mieszkania człowieka pracy, budującego socjalizm”**

– informowano w Przemyśle drzewnym.

„Praktycznie znaczyło to konieczność odchodzenia od stylu mebli tradycyjnych na rzecz projektowania form bardziej oszczędnych, dostosowanych do warunków małych mieszkań w nowym budownictwie, przy tym łatwych w masowej produkcji i dostępnych dla kieszeni ‚człowieka pracy.'”***

Wraz z warunkiem wykorzystania możliwie tanich lub lokalnych materiałów oraz minimalizacji ilości odpadów produkcyjnych stanowiło to rodzaj elementarnego kodeksu ludzi zaangażowanych w prace projektowe w PRL- owskich wzorcowniach.****

Nowy hit

Od 1958 roku wzorcownią dysponowała również Fabryka w Świebodzicach i to tam Henryk Lis zaprojektował fotel mający być następcą cieszącego się dużą popularnością typu 366– mebla, który trafił do polskich i zagranicznych mieszkań oraz placówek dyplomatycznych w liczbie co najmniej 500 000 egzemplarzy. Garść szczegółów o chronologii wdrożenia nowego modelu zapewniają wzmianki o projekcie z „Gazety Robotniczej”.  W wydaniu z 02.02.1967 roku czytamy:

„W drugim kwartale br. Dolnośląska Fabryka Mebli w Świebodzicach zamierza uruchomić produkcję seryjną nowego typu fotela […]. Nowy fotel będzie mebelkiem wysokiej jakości, dzięki zastosowaniu nowych materiałów w jego części tapicerowanej. Model fotela jest już odebrany przez komisję selekcyjną Zjednoczenia Przemysłu Meblarskiego.”

Skierowany do produkcji mebel miał zostać dostojniejszym, lżejszym w formie oraz wygodniejszym następcą projektu Józefa Mariana Chierowskiego. Po weryfikacji ZPM Fabryka mogła przystąpić do produkcji pierwszych partii.

„Dolnośląska Fabryka Mebli w Świebodzicach słynąca z wyrobu doskonałych mebli kombinowanych oraz foteli wypuści w najbliższych dniach na rynek pierwszą partię (500 sztuk) nowego typu fotela oznaczonego symbolem 300-190. Zajmie on miejsce słynnego w kraju i poza jego granicami typu 366. […] Nowy fotel 300-190, w odróżnieniu od swojego poprzednika, jest bardziej elegancji, znacznie wygodniejszy, i jak na obecne czasy, stanowi ukoronowanie sztuki meblarskiej. Nad jego konstrukcją i kształtem pracowali przez wiele miesięcy najlepsi fachowcy w fabryce. Jest z reszta droższy o zaledwie kilkadziesiąt złotych od fotela 366. Jego cena, w zależności od jakości materiału, jakim jest pokryty wynosi od 730 do 410 zł. Do końca roku DFM opuści 13 tys. sztuk foteli 300-190”

– informowano w Gazecie Robotniczej z 01.08.1967 roku.

Sylwetka ikony

Pochwały nowego masowego projektu nie były tylko obowiązkiem dziennikarskim w zindoktrynowanym państwie. Popularnego dziś „liska” wykonano z wykorzystaniem smukłych bukowych elementów, w tym toczonych, zwężających się w obu kierunkach nóg oraz charakterystycznych podłokietników ze stanowiącym sygnaturę wcięciem w części łączącej je z oparciem. Konstrukcje lakierowano na połysk, półpołysk lub mat. Szkielet zachowywał schludną prostotę i lekkość, a pochyłe nogi dodawały formie dynamiki. W fotelu wykorzystano stosunkowo nowe w tamtym okresie wypełnienie z formatek gumowych na pasach elastycznych, bez wykorzystania sprężyn i naturalnych wypełnień.  Pozwoliło to na przyspieszenie produkcji, istotne skrócenie czasu tapicerowania oraz obniżenie kosztów wytwórstwa, jak i wagi mebla.

Produkcja

Produkcja typu 300-190 rozpoczęła się prawdopodobnie w drugiej połowie 1967 roku. Optymistyczny artykuł z Gazety Robotniczej z 20.02. 1968 roku donosi:

„W Dolnośląskiej Fabryce Mebli w Świebodzicach wszedł do seryjnej produkcji nowy model fotela typ 300-190. Ma on zastąpić produkowany od kilku lat słynny w kraju i poza jego granicami fotel typ 366. DFM wyprodukuje 4 tys. sztuk foteli nowego typu. Ze zbytem kłopotów nie będzie. Odbiorców jest bardzo dużo.”

Zestawy kombinowane

Istotnym dla sprzedaży był fakt włączania mebla do tzw. kompletów kombinowanych, a więc przygotowanych i prezentowanych, jako całość a składających się z często niezależnie zaprojektowanych mebli.

„Podobnie jak poprzednik (typ 366- przyp. cotozafotel.pl), również nowy fotel  bywał włączany do kompletów kombinowanych (np. „Odra”, „Syrena”)”.***

„[…] od 1968r. produkowano tu (DFM- Świebodzice- przyp.- cotozafotel.pl) nowy typ kompletu kombinowanego o nazwie „Odra” […] składający się ze stołu, stolika (tzw. okolicznościowego), kredensu, sekretarzyka, kanapy rozkładanej, skrzyni na pościel, regału, 6 krzeseł (w kooperacji z zakładem w Jasienicy) i dwóch foteli typ 300-190, tapczanu i półki” (zapowiedź w Gazecie Robotniczej, 01.12.1967 roku). „***

W ten sposób- projektowany w pięciu wariantach- miał stanowić umeblowanie dwóch, a nawet trzech pokoi małych mieszkań w powszechnie budowanych blokach nowych osiedli.” ***

Arch. W. Wróblewski

Katalog Meble do Małych Mieszkań wydany prawdopodobnie na początku lat ’70 u.w. dostarcza ciekawej informacji na temat modelu 300-190. Metryka opisująca mebel wskazuje arch. W. Wróblewskiego, jako projektanta wersji „w okleinie mahoniowej wykończonej na połysk”. Model przy jednoczesnym obniżeniu (71,5 cm wysokości) został poszerzony oraz pogłębiony (60cm oraz 81cm).*****

Lata ’70

W późniejszym okresie mebel produkowano też w Bystrzyckich Fabrykach Mebli (Bystrzyca Kłodzka), Zakładach Mebli Giętych- Radomsko oraz Świdnickim Ośrodku Przemysłu Meblarskiego, który wchłonął Fabrykę w Świebodzicach w 1970 roku, gdzie oddział przemianowano na  „Zakład nr 6”.***

* ZPM w Poznaniu- centrala produkcji meblarskiej w okresie PRL, do komisji selekcyjnej należały decyzje o wdrożeniach, a czasem również przekierowaniach wytwórstwa mebli

**Przemysł Drzewny nr 1, Warszawa 1953, s.70; cytat zamieszczony dzięki uprzejmości Joanny Lis

***Dolnośląska Fabryka Mebli w Świebodzicach, Joanna Lis

****wzorcownia- dział oraz zespół projektantów opracowujących nowe wzorce mebli oraz ich elementów tworzący przy zakładzie produkcji meblarskiej

*****Meble do Małych Mieszkań INFORMATOR, Ministerstwo Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego, Wydawnictwo Katalogów i Cenników, Warszawa


Kategoria: fotele

Styl: modernizm

Rok produkcji: szacowany- 1967

Data projektu: szacowana- 1967

Materiały: szkielet z drewna bukowego barwionego lub nie, wykańczany na połysk, półpołysk lub mat, formatki gumowe na pasach elastycznych

Kraj: Polska (PRL)

Projektant: Henryk Lis

Producent: Dolnośląskie Fabryki Mebli w Świebodzicach (do 1970 roku), Bystrzyckie Fabryki Mebli- Bystrzyca Kłodzka,  Zakład Mebli Giętych- Radomsko (FAMEG), Świdnicki Ośrodek Przemysłu Meblarskiego (od 1970 roku)

Wykończenie: lakier

Połączenia: wpustowe, śruby

Wymiary [cm]: 78(wysokość), 58(szerokość), 71(głębokość), 42(wysokość siedziska)

Zdjęcia: Nie lada ława

Konsultacje: serdeczne podziękowania dla p. Joanny Lis za udostępnienie materiałów z osobistych zasobów oraz tekstu Dolnośląskiej Fabryki Mebli w Świebodzicach

 

Oceń proszę ten wpis. Dzięki Tobie będę wiedział, jak pisać jeszcze wartościowsze teksty!

Dziękuję!

[ratings]

6 komentarzy

  • Małgosia

    to w końcu kto go zaprojektował – Hanna czy Henryk Lis?

    Odpowiedz
  • Ewa skalik

    Tekst bardzo interesujacy duzo fajnych detali na temat historii produkcji. Wlasnie trafily do nas dwa stare fotele ktore odnawiamy i na spodzie zachowala sie etykieta ze zostaly wprodukowane w swiebodzicach . Interesujace bylo dowiedziec sie czegos wiece na ten temat.

    Odpowiedz
  1. Fotel tapicerowany typ 300-139 Stefan –  2018-07-19

    […] Sugerując się ceną modelu w połowie lat ’60 oscylującą wokół 1000zł można przyjąć, że wyrób był produktem premium. Ceną przewyższał zarówno doskonale już znany typ 366, jak i produkowany od około 1967 roku model 300-190. […]

  2. Fotel tapicerowany typ 366, proj. Józef Chierowski| Co to za fotel?  2018-11-22

    […] Wierząc doniesieniom Dziennika Robotniczego (wzmianka o ilości wyprodukowanych egzemplarzy pojawia się również w innym niż zacytowane powyżej wydaniu z 01.07.1967 roku) typ 366 wyprodukowano w zawrotnej liczbie ponad 500 000 egzemplarzy. Projekt Chierowskiego zawitał pod strzechy w całej Polsce, ale i za granicą. Był elementem kompletów kombinowanych, m.in. SOM II [gdzie znalazł się razem z krzesłami typ 1020].***** Produkcję prowadzono w Dolnośląskich Fabrykach Mebli- Świebodzice, Głuchołaskich Fabrykach Mebli w Głuchołazach, a po roku 1970 w Świdnickim Ośrodku Przemysłu Meblarskiego- Świdnica. „Następcą” typu 366 był produkowany od 1967 roku i zaprojektowany przez Henryka Lisa fotel typ 300-190. […]

  3. Fotel tapicerowany BW-14 typ 300-199 | Co to za fotel?  2019-05-30

    […] fotela może przywodzić na myśl konstrukcję typu 300-190 projektu Henryka Lisa. Nie jest jednak jednoznaczne który z projektów trafił do produkcji […]

  4. „Sofa PRL vintage” czyli kilka słów o identyfikacji mebla | Co to za fotel?  2019-05-30

    […] – internetowy pseudonim fotela typ 300-190 projektu Henryka Lisa przypisywany jednak często również innym fotelom o podobnej […]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *